Facebook’un açılış ekranı kullanıcıları ‘Ücretsizdir ve her zaman ücretsiz kalacaktır.‘ cümlesi ile karşılıyor. Bu bildiri uzun zamandır ana sayfada ve üye olacaklara veya hali hazırdaki üyelere önemli bir mesaj veriyor.

Bir dönem Facebook’un paralı olacağı dedikodusu oldukça popülerdi. Dün haberi çıkan mesaj servisinde yapılacak düzenleme ile de bu dedikodu bir kez daha alevlendi. Okuyucularının ilgisini çekmek için haber siteleri tarafından tercih edilen başlıklar, Facebook’un ileride bir gün paralı hizmet olarak hizmet vereceği veya Gold üyelik sistemine geçeceği söylentilerini yaymak için bile yeterli oluyor. Bunun yanında sosyal ağın ard arda sunduğu ücretli hizmetlerin sonunun nereye varacağı da henüz bilinmiyor.

Facebook hiçbir zaman ücretli olmayacak. Bunu sadece yöneticilerin açıklamalarından ve açılış sayfasındaki teminattan değil, bu uygulamanın sosyal medyanın doğasına test düşecek olmasından bile çıkartabiliriz. Aksi şekilde hareket etmek Facebook’un başarı öyküsünü bir günde tersine çevireceği gibi esas gelir kalemi olan reklam tarafında da baltayı taşa vurmasına neden olacaktır.

Bir internet girişimi genelde var olan iki gelir stratejisinden birini seçer. Ücretsiz sunulan hizmet ile oluşturulan topluluğa (kullanıcılara) sunulan reklamlardan gelir elde edenler ve hizmetini ücretli olarak sunarak para kazananlar. Tabii ki reklam ücretsiz servisler için tek gelir kaynağı değil. Servisler kullanıcıları tarafından oluşturulan verileri başka şirketlere satarak da gelir elde edebilirler. Twitter geçtiğimiz aylarda tüm Twitter iletilerini satmıştı. Foursquare de Apple ile veri tabanını harita servisinde kullanması için anlaşmaya varmak üzere. App.net isimli ücretli sosyal ağ ise kullanıcılarına reklamsız bir Twitter vaad ediyor.

[250×250]

Facebook, hiçbir zaman tamamen ücretli olmayacak ancak ücretli servislerin sayısı da her geçen gün artacak. Bugün tüm arkadaşlarınızın iletilerinizi görmesini istiyorsanız, paylaşım başına bir ücret ödemeniz gerekiyor. Son örnekte de Facebook, arkadaşınız olmayan kişilere mesaj atabilmek için artık para ödemeniz gerektiğini söylüyor. Tahmin ediyoruz ki Facebook yönetimi yeni modeller üzerinde de çalışıyordur.

Üst üste gelen bu yeni uygulamalar tabii ki Facebook kullanıcılarını ‘Acaba Facebook paralı mı olacak?’ sorusuna yöneltiyor. İlerleyen günlerde daha fazla ücretli servis ile karşılaşabiliriz ve hatta bu tutum bizleri Facebook’tan uzaklaştırabilir. Ancak Zuckerberg ve ekibi son dönemde (en azından bu konuda) kullanıcı kaybetme endişesiyle hareket etmiyor.

Şirketin COO pozisyonuna Sheryl Sandberg’ün getirilmesi ile başlayan ve sonrasında halka arz ile hız kazanan para kazanma politikası, sosyal ağ yönetimini farklı metodlar geliştirmeye zorluyor. Markalar artık Facebook’ta para harcamadan hareket edemez duruma gelirken, bireysel kullanıcılar arkadaşları ile iletişim kurarken para harcamak durumunda kalıyorlar. Bu tutumun ucu nereye kadar uzanacak henüz tahmin etmek güç ancak gelecekte bizi daha çok ücretli servisin bulunduğu bir Facebook bekliyor.

Diyelim ki Zuckeberg bir hata yaptı ve Facebook’u ücretli bir servise dönüştü. Facebook’u kullanmaya devam etmek için kaç para verirdiniz?